Stres psa

Stres u psa

Co to jest stres?

Stres jest nieodłącznym towarzyszem zarówno człowieka, jak i wszystkich żywych istot. Można śmiało powiedzieć, że gdyby nie on, nie bylibyśmy w stanie przystosować się do jakichkolwiek warunków bytowych. Definicje stresu sformułował i wprowadził do nauk o zdrowiu H. Selye w 1926 roku. Według niego stres to “nieswoista reakcja organizmu na wszelkie stawiane mu żądanie”.

Niewielki i umiarkowany stres może spełniać pozytywną funkcję, mobilizując w niektórych sytuacjach organizm do działania. Selye nazwał go eustresem. Przeciwieństwem eustresu jest dystres, który działa destrukcyjnie na organizm, powodując jego wyczerpanie.

Rozróżniamy trzy fazy stresu:

  1. Fazę alarmową – następuje pełna mobilizacja organizmu – wzrasta tętno i ciśnienie krwi, rozszerzają się oskrzela, temperatura ciała podwyższa się, uwalnia się glukoza z glikogenu zgromadzonego w wątrobie.
  2. Fazę odporności (przystosowania) – organizm próbuje radzić sobie ze stresorem i wrócić do stanu homeostazy.
  3. Fazę wyczerpania – pojawia się, kiedy organizm jest zbyt długo lub zbyt intensywnie narażony na czynniki stresowe.

Pod względem siły natężenia można podzielić stres na:

  1. słaby i krótkotrwały – organizm dość szybko się regeneruje i wraca do normy
  2. ostry krótkotrwały – może zagrażać życiu zwierzęcia
  3. przewlekły

Przewlekły stres zaburza gospodarkę hormonalną organizmu. Wzrasta poziom adrenaliny, noradrenaliny i kortykoidów, co prowadzi do przeciążenia. Skutkiem tego jest nadpobudliwość psychoruchowa czy obniżenie progów reakcji. Zmniejsza się natomiast poziom oksytocyny i serotoniny, co prowadzi do zaburzeń rytmu snu, nadwrażliwości na ból, problemy ze skupieniem uwagi a nawet depresją.

Stresory i ich rodzaje

Stresor jest to bodziec wywołujący stres. Stresory dzielą się na

  • fizyczne – pragnienie, głód, temperatura, wilgotność, hałas, duże zagęszczenie osobników.
  • psychiczne (z punktu widzenie psa) –  inne psy, przeprowadzka, zmiana lub śmierć opiekuna, podróż samochodem, wizyta u weterynarza, izolacja, brak komunikacji z opiekunem.

Objawy stresu u psów

Fizyczne (fizjologiczne) objawy stresu

  • powiększone źrenice
  • przyspieszone tętno
  • ślinotok
  • wydzielina z nosa
  • dyszenie
  • pocenie się opuszek łap
  • wysyp łupieżu
  • wypadanie sierści
  • drżenie mięśni
  • napięcie mięśniowe, usztywnienie ciała
  • objawy ze strony układu pokarmowego – biegunka, wymioty

Emocjonalne objawy stresu:

  • nadwrażliwość na bodźce
  • zwiększona drażliwość
  • nadmierna senność
  • problemy z koncentracją

Behawioralne objawy stresu:

  • intensywne prezentowanie sygnałów uspokajających (o sygnałach uspokajających przeczytasz tutaj)
  • zachowania kompulsywne i samouszkodzenia
  • ruchy kopulacyjne
  • wokalizacja

Oczywiście wszystkie wymienione objawy stresu powinny być rozpatrywane w określonym kontekście. Nie każde dyszenie psa czy pocenie się łap musi oznaczać stres – może mu być po prostu gorąco.

Co to jest strategia 5F?

Kiedy zwierze znajdzie się w sytuacji silnego zagrożenia np. bardzo się czegoś przestraszy, uruchamia strategię 5f:

  1. ucieczka (flight)
  2. walka (fight)
  3. zamarcie (freeze)
  4. omdlenie (faint)
  5. negocjacje (fiddle about)

 

 

Wybór strategii przetrwania zależy od temperamentu psa oraz wcześniejszych jego doświadczeń. Jest to zachowanie szybkie i połączone jest z aktywacją wszystkich systemów przetrwania. W sytuacji, kiedy zwierzę uniknie zagrożenia, pojawia się ulga, która jest wzmocnieniem mającym na celu zapamiętanie w jaki sposób zwierzę poradziło sobie z zagrożeniem. Czasem ulga jest tak duża, że zwierzę zaczyna samo poszukiwać sytuacji awersyjnych w celu jej odczucia. Oznacza to, że zwierzę tak jak człowiek może uzależnić się od czynnika wywołującego stres.

Jak można pomóc zwierzętom, które przeżywają stres?

Przede wszystkim starać się wyeliminować lub chociaż ograniczyć czynniki stresujące. Niestety nie zawsze mamy taką możliwość. Z punktu widzenia organizmu nie jest możliwe przyzwyczajenie się do stresu, dlatego czasem jedynym wyjściem jest nauczyć wierzę, jak sobie z nim radzić.

Suplementy na bazie tryptofanu, wzbogacone witaminami z grupy B, melatoniną, kwasem gamma-aminomasłowym czy L-teaniną, podawane przez kilka miesięcy dobrze sprawdzają się przy małym lub umiarkowanym stresie. Terapię można w tym wypadku wspomóc feromonami DAP w formie dyfuzora lub obroży. Tłuszcze bogate w kwasy omega 3 i 6, pomogą odbudować połączenia nerwowe, niezbędne w procesie uczenia.

Niestety w przypadku dużego oraz chronicznego stresu najczęściej suplementy oraz feromony to za mało. Aby pies był w stanie nauczyć się alternatywnych zachowań niezbędne są leki przepisane przez lekarza weterynarii. Niektóre działają od razu, na działanie innych należy czasem poczekać kilka tygodni. Często najlepszym wyjściem jest połączenie dwóch leków, aby od razu zmniejszyć stres zwierzęcia i pomóc mu wrócić do stanu homeostazy. Zdarza się, że opiekunowie nie do końca są przekonani do farmakoterapii, obawiają się, że w ten sposób zrobią swojemu pupilowi krzywdę. Ja uważam, że bardziej krzywdzimy psa, jeżeli żyje on przez tygodnie, miesiące a nawet lata w stresie i nie jest na tego w żaden sposób powiedzieć. To my jako właściciele, jesteśmy odpowiedzialni za nasze zwierzęta i powinniśmy zapewnić im godne życie.

 

Dodaj komentarz